Εκπαίδευση

Μελέτη και Αποστήθιση: 5 εξειδικευμένες τεχνικές για μέγιστη απόδοση

Picture of Μιχάλης Ζαρναβέλης

Μιχάλης Ζαρναβέλης

Κοινοποίηση

Η αποστήθιση είναι ίσως η μεγαλύτερη πρόκληση για τους μαθητές, με αποτέλεσμα να αναζητούν συνεχώς τρόπους και τεχνικές, για να κάνουν τη ζωή τους πιο εύκολη. Πριν δούμε κάποιες από αυτές τις τεχνικές, θα ήταν χρήσιμο να κατανοήσουμε την έννοια της μνήμης και τον τρόπο λειτουργίας της.

Η μνήμη χωρίζεται σε δύο κατηγορίες: τη βραχύχρονη (ή εργαζόμενη) και τη μακρόχρονη.

  • Η βραχύχρονη μνήμη συγκρατεί πληροφορίες για λίγα λεπτά έως το πολύ κάποιες μέρες. Αφορά τις πληροφορίες που μάθαμε πιο πρόσφατα και στις οποίες έχουμε άμεση πρόσβαση (π.χ. τι έφαγα χθες). Μόλις, όμως, προστεθούν νέες πληροφορίες, κάποιες από τις παλιές χάνονται.
  • Η μακρόχρονη μνήμη είναι απεριόριστη και συγκρατεί πληροφορίες ακόμα και για αρκετά χρόνια (π.χ. η πρώτη μέρα στο σχολείο). Οι πληροφορίες αυτές έχουν περάσει από τη βραχύχρονη μνήμη και έχουν αποκτήσει νόημα. Δεν είναι τόσο εύκολο να ανακληθούν, γιατί δεν είναι τόσο άμεσα διαθέσιμες όσο στη βραχύχρονη. Στη μακρόχρονη μνήμη οι πληροφορίες ταξινομούνται ανάλογα με τη σημαντικότητά τους και πιθανότατα να έχουν συνδεθεί με συναισθήματα, ήχους, γεύσεις και άλλες αισθήσεις.

Ας δούμε, τώρα, κάποιες τεχνικές που βοηθούν αρκετά στην απομνημόνευση πληροφοριών:

  1. Τεχνική σταδιακού «zoom»:

Η τεχνική αυτή έχει ως στόχο να προσεγγίσει ένα κείμενο με πορεία από τη γενική εικόνα προς τις λεπτομέρειες. Συγκεκριμένα:

Βήμα 1ο : Διάβασε τον τίτλο και τους υπότιτλους και προσπάθησε να καταλάβεις το νόημά τους.

Βήμα 2ο : Κάνε μια ανάγνωση, με σκοπό να σχηματίσεις μια γενική εικόνα.

Βήμα 3ο : Τώρα προχώρησε στην κανονική μελέτη του κειμένου χωρίς να εστιάζεις στις λεπτομέρειες. Υπογράμμισε το βασικό νόημα κάθε παραγράφου και βάλε πλαγιότιτλους.

Βήμα 4ο : Πλέον μπορείς να αποστηθίσεις τις λεπτομέρειες. Ο σκελετός ήδη υπάρχει και έτσι είναι πιο εύκολο να απομνημονευθούν.

  1. Τεχνική «Νοητικών Χαρτών»:

Στόχος εδώ είναι να συμπυκνώσεις την ύλη σε μία σελίδα. Γράψε στο κέντρο το βασικό θέμα και γύρω του ακτινωτά τις επιμέρους θεματικές ενότητες. Για παράδειγμα, αν διαβάζεις Ιστορία, μπορείς να βάλεις στο κέντρο ένα ιστορικό γεγονός και γύρω του τις αιτίες, τις συνέπειες και τα πρόσωπα που εμπλέκονται.

Ο νοητικός αυτός χάρτης θα αποτυπωθεί πιο εύκολα στον εγκέφαλό σου και η χαοτική ύλη θα μπει σε μια σειρά. Έτσι, θα ανακαλείς πιο εύκολα μέρη του κειμένου!

  1. Τεχνική της Επανάληψης:

Στην αποστήθιση η επανάληψη παίζει πολύ σημαντικό ρόλο. Όμως, λίγοι μαθητές γνωρίζουν να κάνουν σωστή επανάληψη, γιατί κανείς δεν τους το εξηγεί. Το μοτίβο της επανάληψης (ειδικά για όσους επιδιώκουν την αποστήθιση λέξη προς λέξη, γνωστή και ως Verbatim) έχει ως εξής:

  • Τελείωσες την 1η παράγραφο; Κάνε επανάληψη.
  • Τελείωσες τη 2η; Κάνε επανάληψη την 1η και την 2η.
  • Τελείωσες την 3η; Κάνε επανάληψη την 1η, την 2η και την 3η.

Και ούτω κάθε εξής.

Το σκεπτικό είναι πως οι παράγραφοι αποτελούν τους κρίκους μιας αλυσίδας. Όσο προσθέτεις «κρίκους» (δηλ. παραγράφους), θα πρέπει να κάνεις επανάληψη όλη την «αλυσίδα» που έχεις δημιουργήσει, ώστε το κείμενο να αποκτήσει συνοχή στο μυαλό σου. Αν επιστρέψεις πολύ αργότερα για επανάληψη στις αρχικές παραγράφους, θα χρειαστεί να τις μάθεις εκ νέου, αφού θα τις έχεις εν πολλοίς ξεχάσει!

  1. Τεχνική των ερωτο-απαντήσεων:

Εφόσον έχεις τελειώσει την επανάληψή σου και έχεις αποστηθίσει επαρκώς το κείμενο, δεν έχει νόημα να συνεχίζεις να το λες φωναχτά. Το μόνο που θα καταφέρεις είναι να κουραστείς περισσότερο. Μετά την αποστήθιση, επομένως, έρχεται η ώρα να δημιουργήσεις ερωτήσεις, ώστε να τσεκάρεις κατά πόσο μπορείς να τις απαντήσεις. Με αυτόν τον τρόπο θα καταλάβεις αν πραγματικά κατανόησες το κείμενο και είσαι έτοιμος/η να ανταποκριθείς στις εξετάσεις.

Να θυμάσαι ότι το να διαβάζεις ξανά και ξανά ένα κείμενο και να το επαναλαμβάνεις φωναχτά χρειάζεται ένα μέτρο. Κάποια στιγμή καταλήγει να είναι φαύλος κύκλος, θα σε κουράσει και ίσως σου δημιουργήσει την ψευδαίσθηση ότι τα ξέρεις, ενώ πιθανότατα να μην έχεις κατανοήσει αρκετά σημεία του κειμένου. Οι ερωτο-απαντήσεις (είτε δικές σου είτε από κάποιον άλλον) θα σε βοηθήσουν να βρεις πιθανά κενά στη μελέτη σου.

  1. Τεχνική «Pomodoro»:

Η τεχνική αυτή αναπτύχθηκε από τον Φραντσέσκο Τσιρίλο στα τέλη της δεκαετίας του 1980 και είναι μία μέθοδος διαχείρισης χρόνου (Fun Fact: Η τεχνική Pomodoro πήρε το όνομά της από το ξυπνητήρι σε σχήμα ντομάτας που πρωτοχρησιμοποίησε ο Φ. Τσιρίλο, όταν ήταν ακόμα φοιτητής, καθώς το Pomodoro σημαίνει ντομάτα στα Ιταλικά!).

Τα βήματα της τεχνικής είναι τα εξής:

Α. Ρυθμίζεις το χρονόμετρο για 25 λεπτά και μελετάς συγκεντρωμένα.

Β. Μόλις κουδουνίσει το χρονόμετρο, κάνεις 5 λεπτά διάλειμμα.

Γ. Στη συνέχεια, ρυθμίζεις πάλι το χρονόμετρο για 25 λεπτά και ακολουθείς το ίδιο μοτίβο για 4 φορές.

Δ. Μόλις ολοκληρώσεις τα 4 pomodoro (25΄ διάβασμα + 5΄ διάλειμμα Χ 4 φορές), κάνεις 15-20 λεπτά διάλειμμα.

Στόχος της τεχνικής είναι να καταπολεμήσει την αναβλητικότητα, να βελτιώσει τις διανοητικές ικανότητες και αντοχές του εγκεφάλου και να σε βοηθήσει να χωρίσεις το διάβασμα σε μικρότερα χρονικά τμήματα με ανταμοιβή ένα διάλειμμα. Η τεχνική αυτή είναι αρκετά δημοφιλής και ίσως αξίζει να τη δοκιμάσεις, ώστε να αποφύγεις τα ανοργάνωτα διαλείμματα που πιθανόν να σε δυσκολεύουν στο διάβασμά σου παρά να σε ευνοούν.

Ένα είναι σίγουρο: δεν υπάρχει μία τέλεια τεχνική για όλους. Δοκίμασε αυτές που σου ταιριάζουν και δες πώς μπορείς να βελτιώσεις τη μελέτη σου!

 

# Λέξεις κλειδιά:απόδοση, αποστήθιση, τεχνικές

Κοινοποίηση

Μείνετε Ενημερωμένοι

Εγγραφείτε στο newsletter μας για νέα, ανακοινώσεις και επόμενα βήματα

Δεν θα μοιραστούμε τα στοιχεία σας με τρίτους. Μπορείτε να διαγραφείτε ανά πάσα στιγμή.

Accessibility
Κύλιση στην κορυφή